miscellaneous, Thai Book Review แนะนำหนังสือ, Uncategorized

พดชมโร เมืองโบราณ อาณาจักรดามพรลิงค์ ๑๒๑ ปี

พดชมโร ทุ่งสง
   

เมื่อพูดถึง พดชมโร เชื่อว่าหลายคนอาจจะไม่รู้จัก แต่หากพูดถึงอำเภอทุ่งสง บางท่านก็คงจะพอคุ้นหูอยู่บ้าง แต่ก็อาจจะนึกไม่ออกว่า อำเภอนี้อยู่ที่ไหน อำเภอทุ่งสง หรือที่เรียกกันติดปาก อีกชื่อหนึ่งว่า ชุมทางทุ่งสง

           อำเภอทุ่งสง คือ ๑ ใน อำเภอที่มีความเป็นมาทางประวัติศาสตร์ที่เก่าแก่ที่สุดอีกอำเภอหนึ่งของ จังหวัดนครศรีธรรมราช อดีตอาณาจักรดามพรลิงค์ หัวเมืองทางปักษ์ใต้ที่มีระบุในประวัติศาสตร์ของประเทศไทยมาตั้งแต่ต้นกรุงศรีอยุธยา เหตุที่เรียกว่า ชุมทางทุ่งสง นั้นเป็นเพราะอำเภอทุ่งสง เป็นเส้นทางรถไฟสายใต้ที่สำคัญอีกสาย ซึ่งมีบันทึกไว้เมื่อครั้งสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ทรงโปรดให้คณะวิศวกรสร้างเส้นทางรถไฟ และในจุดทางแยกที่ไปตรังให้ระบุและปักหมุดไว้ว่า ชุมทางทุ่งสง ปัจจุบันอำเภอทุ่งสงแทบจะเรียกได้ว่าเป็น ศูนย์กลางการเดินทางรถไฟในภาคใต้ตอนกลาง ก่อนลงไปภาคใต้ตอนล่าง ทุกๆ การเดินรถไฟ จะต้องผ่านชุมทางทุ่งสงเพื่อเป็นจุดเปลี่ยน/ ผลัดเวรพนักงานการรถไฟ จุดพักระหว่างการเดินทาง จุดเชื่อมต่อที่สำคัญของการเดินทางโดยรถไฟ จุดเติมน้ำมันหัวรถจักร เติมน้ำประปา และสิ่งอำนวยความสะดวก สาธรณูปโภคต่างๆ นอกจากนี้ ที่สำคัญ ยังเป็น จุดขนถ่ายกระจายสินค้า และศูนย์กลางการบริการรถไฟที่สำคัญอีกหลายๆ อย่าง

สถานีทุ่งสง เมื่อครั้งมีทั้งอาคารสถานีเก่าและใหม่
สถานีทุ่งสง เมื่อครั้งมีทั้งอาคารสถานีเก่าและใหม่ จากหนังสือ การรถไฟแห่งประเทศไทย ๒๔๓๙-๒๕๐๐ ซึ่งเป็นหนังสือที่ระลึกครบรอบ 60 ปี การรถไฟฯ (http://portal.rotfaithai.com)

           ประวัติศาสตร์ความเป็นมาของเมืองเก่าแก่ อายุถึง ๑๒๑ ปี นี้ มีเรื่องราวความเป็นมามากมายตั้งแต่สมัยโบราณ โดยปรากฎว่า ทางกรมศิลปากรได้มีการขุดพบหลักฐานทางโบราณวัตถุ เช่น ลูกปัดหิน เครื่องปั้นดินเผา เครื่องสำริด ถ้วยชามมากมาย และต่อเนื่องมาในสมัยพระเจ้าอู่ทอง ปฐมกษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุธยา ชื่อเมืองเก่าแก่ของอำเภอทุ่งสง มีระบุอยู่ในจดหมายเหตุอยุธยาตอนปลาย ว่า ที่พดชมโรทุ่งสง” ซึ่งพื้นที่เมืองโบราณดั้งเดิมตั้งอยู่ในเขตพื้นที่ตลาดใน บริเวณเทศบาลตำบลปากแพรกในปัจจุบันค่ะ ต่อมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ทรงปฏิรูปการปกครองใหม่ และจัดตั้งเมืองนครศรีธรรมราช ขึ้นเป็น มณฑลเมืองนครศรีธรรมราช จึงได้กำหนดชื่อใหม่ให้เป็นอำเภอทุ่งสงในปีพุทธศักราช ๒๔๔๐ เป็นต้นมา รูปแบบการบริหารการปกครองเป็นแบบท้องถิ่น มีตำแหน่งขุน ๔ ท่าน หลวง ๔ ท่าน และพระ อีก ๒ ท่าน ซึ่งเป็นยศสูง นับเป็นยศตำแหน่งในสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ครั้งต้นกรุงศรีอยุธยา เมื่ออำเภอทุ่งสงได้รับการกำหนดชื่อในปี พุทธศักราช ๒๔๔๐ จึงได้มีนายอำเภอคนแรก มีนามว่า หลวงพำนักนิคมคาม หรือ ท่านเที่ยง ณ นคร

น้ำตกโยง

         ในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๖ ชาวอำเภอทุ่งสงได้รับพระมหากรุณาธิคุณ โดยพระองค์โปรดเลือกให้เป็นสถานที่เสด็จแปรพระราชฐานเพื่อความปลอดภัย เนื่องในช่วงระยะเวลานั้น ปีพุทธศักราช ๒๔๕๗๒๔๖๑ เป็นช่วงที่เกิดสงครามโลกครั้งที่ ๑ แม้การสู้รบจะเกิดขึ้นในภาคพื้นยุโรปมากกว่าทางเอเชีย แต่ทรงคำนึงถึงความปลอดภัยของราษฎร และทรงมีพระราชประสงค์ให้หัวเมืองทางปักษ์ใต้มีเสถียรภาพ และความมั่นคงในราชการแผ่นดินมากขึ้น ทุกครั้งที่พระองค์ทรงเสด็จมาซ้อมรบเสือป่าที่จ.นครปฐม จ.เพชรบุรี หรือ จ.ราชบุรี พระองค์มักจะเสด็จเป็นการส่วนพระองค์มาประทับ ณ มณฑลนครศรีธรรมราช ทุกครั้ง และโปรดเสด็จพระราชดำเนินประพาสภาคใต้ด้วยเรือพระที่นั่งไปยังจังหวัดต่างๆ ในละแวกใกล้เคียงอีกด้วยค่ะ ทรงเคยมีพระราชดำริอยากสร้างพระราชวังที่มณฑลนครศรีธรรมราช โดยโปรดเกล้าโป