Thai Book Review, Uncategorized

น้ำหอมไทย เสน่ห์แต่โบราณ นาม “น้ำปรุง” ตอนที่ ๑

น้ำหอมไทย

เมื่อพูดถึงน้ำหอมแล้ว น้อยคนนักจะทราบว่า น้ำหอมไทย มีมานานตั้งแต่ประเทศไทยยังคงนามว่า สยาม แต่โบร่ำโบราณมา น้ำหอมไทยแท้ ได้ชื่อว่า เป็นกลิ่นน้ำหอมที่หอมที่สุด เป็นกลิ่นธรรมชาติที่ไร้การแต่งแต้มจากสารเคมี

         จวบจนกาลปัจจุบัน แม้ น้ำหอมไทย แบบดั้งเดิมจะไม่มีแพร่หลาย แต่ก็ใช่ว่าจะสูญหายไปจากสังคมและวัฒนธรรมของไทยเราค่ะ หากแต่ว่าด้วยเอกลักษณ์และความพิถีพิถันในการกลั่นเอาความหอมจากดอกไม้ไทยโบราณยังคงอยู่ สิ่งนี้เองเลยทำให้น้ำหอมแบบไทยๆ ยังคงได้รับความนิยม

เสน่ห์น้ำหอมไทย แต่โบราณนาม “น้ำปรุง”หอมจรุงจิตจรุงใจจากอดีต ถึง ปัจจุบัน ตอนที่ ๑

น้ำหอมไทย
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพวงสร้อยสอางค์ พระขนิษฐาในล้นเกล้ารัชกาลที่ ๕

        น้ำหอมไทย ฉบับโบราณ ในที่นี่จะขอเรียกว่า “น้ำปรุง” นะคะ   น้ำปรุง  จัดอยู่ในกลุ่มเครื่องหอมไทยที่มีมายาวนาน เป็นหนึ่งในบรรดาเครื่องหอมไทย ที่สาวชาววัง นิยมนำมาประพรมตัวให้หอมกรุ่นมีทั้ง น้ำอบไทย แป้งร่ำ แป้งพวง น้ำปรุง (น้ำหอมไทย)  น้ำดอกไม้สด   เป็นต้น  เครื่องหอมไทยเหล่านี้ จัดได้ว่าเป็นของประจำกายสาวชาววัง ประจำม้าเครื่องแป้ง หรือ ตั่งทรงสี่เหลี่ยมเล็กๆ ที่ใช้สำหรับการวางกระจกบานเล็กๆ พร้อมเครื่องประทินโฉมที่สาวชาววังทุกคนต้องมีประจำเรือน  โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ล้นเกล้ารัชกาลที่ ๕ เป็นช่วงที่ น้ำปรุง ได้รับความนิยมสูงสุด  ในแต่ละพระตำหนักสมัยล้นเกล้ารัชกาลที่ ๕  ขึ้นชื่อในเรื่องของงานฝีมือ  ทั้งงานดอกไม้สด แกะสลัก อาหารคาวหวาน รวมไปถึง น้ำอบน้ำปรุง ซึ่งแต่ละพระตำหนักก็จะมีสูตรน้ำปรุง และเครื่องหอมเฉพาะ ต่างกลิ่น ต่างหอมรัญจวนใจแตกต่างกันออกไป  แต่กรรมวิธีในการปรุงจะคล้ายๆ กัน

ม้าเครื่องแป้ง
ม้าเครื่องแป้ง ณ บ้านวงศ์บุรี ภาพถ่ายโดย ครูทิพย์ Blog Ok nation

        พระตำหนักในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพวงสร้อยสอางค์ พระขนิษฐาในล้นเกล้ารัชกาลที่ ๕ เป็นหนึ่งในพระตำหนักที่ขึ้นชื่อในเรื่องเครื่องหอมไทย   เนื่องด้วยเป็นพระตำหนักที่มีหน้าที่ในการทำเครื่องหอมโดยตรง พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพวงสร้อยสอางค์ทรงมีฝีพระหัตถ์ในการปรุงพระสุคนธ์ และทรงมีหน้าที่ปรุงพระสุคนธ์ให้พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโดยตรง นอกจากน้ำปรุง น้ำอบ แล้ว ยังทรงปรุงแป้งร่ำ กระแจะ แป้งพวง แป้งสด ไว้จำหน่ายในวังอีกด้วยค่ะ

น้ำปรุง น้ำอบ เป็นเครื่องหอมไทยที่ได้รับความนิยมอย่างมากในวังหลวง และเป็นที่นิยมชมชอบของสาวชาววังเป็นอย่างมาก นับเป็นภูมิปัญญาของคนไทยในอดีต ที่รู้จักสรรหาวัตถุดิบจากธรรมชาติรอบตัว นำมาคิดค้นกรรมวิธีในการผลิตเครื่องหอมด้วยตนเอง  จึงได้เกิดเป็น น้ำปรุง หรือน้ำหอมไทย ไว้สำหรับใช้เอง “น้ำปรุง”จึงจัดเป็นเครื่องหอมไทยแท้ ที่มีต้นกำเนิดมาจากวังหลวง อีกทั้งมากประโยชน์ เพราะนอกเหนือจากการใช้ประพรมร่างกายให้หอม  แต่สำหรับการใช้งานในวังหลวง พนักงานพระสุคนธ์ ผู้รับผิดชอบดูแลเครื่องหอมและดูแลเจ้านายฝ่ายในยังนำไปใช้ในการอบพระภูษา ผสมในน้ำสำหรับสรง ทำน้ำพระพุทธมนต์ อบรำเครื่องนอนพระบรรทมให้หอมตลอดเวลา อีกด้วยค่ะ

น้ำปรุง  เอกลักษณ์ของการนำความหอมจากธรรมชาติมาผสมกันจนทำให้เกิดกลิ่นหอมที่ติดทนทาน ไม่แพ้น้ำหอมฝรั่งที่นิยมกันในปัจจุบัน

 
น้ำหอมไทย    น้ำปรุง ส่วนผสมหลักๆ จะมาจากมวลหมู่ดอกไม้ไทยสารพัดชนิด ไม่ว่าจะดอกมะลิ ดอกแก้ว ดอกปีบ ดอกชมนาด ดอกสายหยุด ฯลฯ   นำมาผสมกันกับสมุนไพรไทย เช่น ผิวมะกรูด ใบเตย เป็นต้น   ในขั้นตอนของการปรุงและจรุงกลิ่น  ยังถือได้ว่าเป็นภูมิปัญญาไทยแท้แต่โบราณ ที่มีเฉพาะแต่ละคน เป็นเอกลักษณ์ของการนำความหอมจากธรรมชาติมาผสมกันจนทำให้เกิดกลิ่นหอมที่ติดทนทาน ไม่แพ้น้ำหอมฝรั่งที่นิยมกันในปัจจุบันค่ะ  น้ำปรุงของไทย ยังมากประโยชน์กว่าน้ำหอมจากต่างประเทศ ดังที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้น   นอกจากจะทำอบผ้าให้หอมกรุ่นแล้ว สิ่งที่น่าสนใจอีกแง่มุมหนึ่ง คือ ยังช่วยป้องกันแมลงกัดกินเนื้อผ้าได้อีกด้วยค่ะ

ปัจจุบัน น้ำอบน้ำปรุงจากวังต่างๆ ยังคงมีจัดจำหน่าย แต่จะจัดทำเป็นช่วงฤดูกาล  โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงฤดูร้อน เทศกาลสงกรานต์ จะนิยมทำน้ำอบ น้ำปรุงมากที่สุด  การทำน้ำปรุงจึงนับเป็น ภูมิปัญญาที่ฉลาดล้ำของสตรีไทยในสมัยก่อนที่รู้จักนำพรรณไม้ต่างๆ มาปรุงเป็นเครื่องสำอางด้วยตนเองด้วยกรรมวิธีที่ซับซ้อนแต่ได้ผลอย่างน่าอัศจรรย์   เกิดเป็นเครื่องหอมไทยที่ยังทรงคุณค่าตราบจนถึงปัจจุบัน และหากอยากทราบว่า กว่าจะมาเป็นน้ำปรุงได้นั้น เราสามารถใช้พรรณไม้ส่วนใดได้บ้าง ไว้ติดตามต่อในตอนหน้านะคะ  ….

โปรดติดตาม

น้ำปรุง หอมจรุงจิตจรุงใจจากอดีต ถึงปัจจุบัน ตอนที่ ๒

น้ำหอมไทย

แสดงความเห็นของคุณ

Previous ArticleNext Article

VANCHADA ( วันชฎา) แบรนด์เครื่องหนัง ของคนไทยที่ทุ่มเทสร้างสรรค์ ผลงานออกแบบ และผลิต เครื่องหนังคุณภาพ เพื่อตอบสนองไลฟ์สไตล์ที่หลากหลาย ด้วยราคาที่ “สมเหตุสมผล” ผลิตภัณฑ์ กระเป๋าแฟชั่น และเครื่องหนังคุณภาพภายใต้แบรนด์ของเรา เลือกใช้หนังแท้ และวัสดุที่มีคุณภาพเท่านั้น ผสานด้วยกรรมวิธีการตัดเย็บที่ประณีต การใส่ใจจากทีมออกแบบ สร้างแพทเทิรน์ และทีมช่างตัดเย็บมืออาชีพ

ไปที่ ร้านเครื่องหนังแบรนด์ไทย Vanchada Brand